ARAŞTIRMA & DOSYA Kategorisinde 102 haber bulunmaktadır...

TARİHTE İLKLERİN KENTİ: AKMONIA ANTİK KENTİ

Günümüzdeki haliyle, topraktan, yüzeyden ya da sualtından elde edilen maddi kültür varlıklarının değerlendirilmesi, yorumlanması anlamını barındıran ‘arkeoloji bilimi’ ülkemizde hâlâ gün ışığına çıkarmaktan ibaret bir uğraş olarak ele alınmaktadır.
TARİHTE İLKLERİN KENTİ: AKMONIA ANTİK KENTİ
 
Günümüzdeki haliyle, topraktan, yüzeyden ya da sualtından elde edilen maddi kültür varlıklarının değerlendirilmesi, yorumlanması anlamını barındıran ‘arkeoloji bilimi’ ülkemizde hâlâ gün ışığına çıkarmaktan ibaret bir uğraş olarak ele alınmaktadır.
 
Türkiye’deki ilk arkeolojik çalışmalar Cumhuriyet Dönemi’nde 1931’de Türk Tarih Kurumu ve 1934’te İstanbul Üniversitesi’ne bağlı Türk Arkeoloji Enstitüsü ile hız kazanmış olsa da, günümüzde bu çalışmalar o zamanın hızına bile erişememektedir. Oysaki sahip olunan coğrafyanın yedi bölgesinde de eski ve antik olanın bolluğu, bu görüşün çürütülmesi için yeterli bir sebeptir. Frigya, Lidya, Helen, Roma ve Bizans dönemlerine dair buluntular ve hala bir kısmı kayaların gölgesinde uyumaya bırakılan eserler mevcuttur. Keşfedilen yerleşimlerin büyük bir kısmında da eserlerin bir bölümünün gün ışığa çıkarılmalarıyla çalışmalar durdurulmuştur. Bu yerlerden biri de Uşak ili Banaz ilçesine 8 km. uzaklıkta bulunan Ahat Köyü’nün güney tarafında üç tarafı dereyle çevrili yüksek ve çevreye hâkim bir tepe üzerine kurulmuş olan Akmonia Antik Kenti’dir.
 
Kalan yazımızda Uşak Müzesi ve Banaz Belediyesi’nden alınan bilgiler ve Uşak Müzesi arkeologlarından Macit Aşir’in yanıtladığı sorular çerçevesinde Akmonia Antik Kenti’ni tanıtacağız.
 
Antik Kral Yolu üzerinde bulunan Akmonia Antik Kenti,  İ.Ö.VII. yüzyılda kurulduğu Roma döneminde önemli bir yerleşim merkezi haline geldiği bilinmektedir. Kent, Uşak ili, Banaz İlçesi, Ahat Köyü’nün güneyinde üç tarafı dere ile çevrili ‘Asartepe’ olarak adlandırılan bir tepe üzerinde yer almaktadır. Uşak Müzesi’nden alınan bilgiye göre Akmonia Antik Kenti, özellikle Pers İmparatorluğu’nun atar damarı olan ve Sardis ile imparatorluk başkentleri Susa ve Persepolis’i birbirine bağlayan “Kral Yolu”nun üzerinde olması nedeniyle ekonomik refah içinde bulunmuştur.
 
KENTİN İSMİNE DAİR EFSANELER MEVCUT
 
Kent adının nereden geldiğine yönelik farklı görüşler bulunmaktadır. Bahsi geçen bölgenin Frigya yönetimi altında olduğu düşünülürse Akmonia’nın Frigyalılar tarafından kurulduğu ve isimlendirildiği kabul edilebilir. Frigcede, ‘akmon’ kelimesi ‘taş’ anlamına gelmektedir. Diğer bir görüşe göre ise eski Yunancada örs anlamına gelen ‘akmon’ kelimesi de isim olarak bir olasılıktır. Milet’li Alexander Polyhistor’a göre ise, Manes’in iki oğlu olmuştur. Birisinin adı Akmon ve diğerinin adı Doias’dır, ve Akmon, Akmonia şehrini kurmuştur. Ayrıca William M. Ramsay, bu efsanede bazı yerel dinlerin izlerini görmüştür. Manes’in diğer isimlerine bakarak onun bir güneş tanrısı olduğu sonucuna varmıştır. Bazı Akmonia sikkeleri üzerinde bulunan atlı figürünü de Manes ile ilişkilendirmiştir ve bunun sonucunda Manes’i daha sonra Yunan etkisi altında Zeus figürüne asimile olmuş yerel bir tanrı olarak gördüğünü belirtmiştir. Bunun yanında Manes, Herodot’da Lydia kralı Atys’in babası olarak görülmektedir. Ayrıca, Asya kıtasının adı da Lidya’lı Asies’den gelmektedir ki, Asies’in babasının adı Cotys, onunda babasının adı Manes’tir. Bu bilgiler, şehrin sosyal ve ekonomik tarihi konusunda pek az şey söylese de, bölge kültürünün eskiliğini göstermesi açısından önemlidir.
 

İLK DARPHANE ve İLK VOLEYBOL MÜSABAKASI  Uşak Müzesi’nden alınan bilgilere göre, bölgede yapılan çalışmalar sırasında burada mozaik resimlerle süslü 280 metrekarelik bir spor salonunun varlığının belirlendiğini ve 75 cm. genişliğinde, 150 cm. uzunluğunda, üçgen formlu, renkli mozaik taşlarla yapılmış Tanrıça Tykie’ye ait resim ortaya çıkarıldı. Ancak Banaz Belediyesi’nden alınan bilgiye göre kazı çalışmalarından bir ay sonra ‘Tykie Mozaiği’ çalındı  Uzun süren araştırmanın ardından İstanbul polisinin yaptığı operasyonla mozaik ele geçirildi ve tüm bu gelişmelerin ardından Akmonia’nın üzeri naylon kaplandı ve toprakla örtülerek kaderine terk edildi  
 
Bunun yanında, Uşak Müzesi’nden alınan bilgiye göre Akmonia Antik Kenti, dünyanın ilk darphanesinin kurulduğu ve ilk voleybol müsabakalarının yapıldığı kent olma özelliğini taşıyor  Bölgede ele geçirilen sikkelerin ve ortaya çıkarılan antik spor salonunun varlığıyla kanıtlanan bu olay, Dünya tarihi açısından da büyük önem arz etmektedir.
 
Uşak Müzesi görevlilerinden Arkeolog Macit Aşir, Akmonia hakkındaki sorularımızı yanıtladı.
 
-Günümüzde veya gelecekte Akmonia Antik Kenti’nin tanıtımına dair çalışmalar veya Kültür Bakanlığı’nın bölgeye dair sürdürmeyi düşündüğü bir plan var mı?
 
Akmonia’da şu an sürdürülen veya sürdürülmesi muhtemel bir araştırma mevcut değil. Kültür Bakanlığı bölgenin ilk dönem kazılarında çalışmalar için ödenek temin etmiş ve çalışmaları desteklemiştir. Ancak günümüzde bölgenin tanıtımına ve araştırılmasına dair müzemizden bir talep gitmediği için Bakanlık bölge için bir yaptırım uygulamamıştır.
 
Macit Aşir sorularımızı yanıtladıktan sonra, bölgenin Uşak çevresinde var olan birçok Antik Eserler gibi, geçmişten bu yana hazine hırsızlarının istilasında olduğunu belirtti. Ayrıca Aşir, Bölgenin, 18 Mayıs 2000 tarihinde SİT alanı ilan edilmiş olmasına rağmen güvenlik konusunda olası yaptırımların olmadığını ve bu yaptırımların bölgede var olan taban mozaiklerinin korunması için gerekli olduğunu söyledi.
 
Akmonia Antik Kenti’nde yapılan çalışmaların geçmişi gösteriyor ki –yazının başında da belirtildiği gibi- ‘arkeoloji bilimi’ ülkemizde hâlâ gün ışığına çıkarmaktan ibaret bir uğraş olarak görülmektedir. Bu araştırma yazımızda sadece bir tarihi değerin öne çıkmasını sağlarken ülkemizde, Akmonia gibi nice tarihi bölgeler araştırılmayı ve insanlara tanıtılmayı beklemektedir.
 

 
Daha Fazla Göster 20/05/2011 || 2015

HAYATIMIZA GİREN 4 YENİ SPOR

En çok tanıdığımız ve ilgilendiğimiz spor dalı ‘Futbol’. Peki futbol dışında hangi sporları biliyoruz ya da takip ediyoruz? Peki ya bilmediklerimiz? Bilinmeyen sporlardan en yenileri Korfbol, Bandy, Orientring ve Hapkido...

Daha Fazla Göster 06/04/2011 || 2017

Ortadoğu'da Yeni Düzen Arayışları

Tunus’ta başlayan Mısır başta olmak üzere tüm Ortadoğu ülkelerini etkisi altına alan değişim rüzgarı Dünyanın ilgisini Ortadoğu’ya çevirdi.Ortadoğu’ya baktığımızda ise yoksulluk,otoriter yönetimlerin baskısı ve özgü...

Daha Fazla Göster 02/04/2011 || 2015

Sihirli Kutudan Sihirli Anlar

Biraz eskilere dönüp esrarengiz kutunun radyonun geçmişini ve bu modern hale nasıl geldiğini hiç merak ettiniz mi?

Daha Fazla Göster 31/03/2011 || 2015

Affan Kahvesi ve Haytalı Efsanesi

Hatay mutfağında yerini almış lezzetlerden bir tanesi buz gibi bir lezzet Haytalı' nın tadına markalaşmış adresinde Affan Kahvesî'ni baktık.

Daha Fazla Göster 22/03/2011 || 2015

Kocaeli Şehir Tiyatroları Büyümeye Devam Ediyor

Kabuğuna sığmayan Kocaeli Şehir Tiyatrosu, yurt dışında ve Türkiye’nin birçok ilinde sahnelediği oyunlarla göz dolduruyor.

Daha Fazla Göster 31/01/2011 || 2015

Ölümcül KOAH Türkiye'de Hızla Yayılıyor

Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı(KOAH) dünyada her yıl kanser, HIV/AIDS kadar can alıyor.

Daha Fazla Göster 10/01/2011 || 2015

Tüm Yönleriyle Bologne Süreci

İçinde bulunduğumuz yüzyıla bakacak olursak hayatın pek çok alanında olduğu gibi eğitim alanında da birçok gelişmeler yaşanıyor. Bunlardan bir tanesi olarak Bologna süreci son zamanlarda özellikle üniversitelerin esaslı gündemini oluşturuyor.

Daha Fazla Göster 07/01/2011 || 2015

Down'lu Gülen Yüzler

Hayat bazen sürprizler yapar insanlara, bazen ise tatsız şakalarla karşı karşıya getirir insanları. Down Sendromu, yaşamın içinde anne babalara oynanan tatsız bir şaka gibi görülse de , bu sendromla dünyaya gelen çocuklar gülen yüzleriyle a...

Daha Fazla Göster 06/01/2011 || 2015

Deprem Ve Koordinasyon Eksikliği

Türkiye dünyanın en etkin deprem kuşaklarından birinin üzerinde bulunuyor.Geçmişte birçok yıkıcı derem olduğu gibi, gelecekte de sıksık oluşacak depremlerle büyük can ve mal kaybına uğrayacağı bir gerçek.Bu konuda Kocaeli Üniversitesi M...

Daha Fazla Göster 04/01/2011 || 2015

GENÇLİK VE GÜZELLİK İKSİRİ KANINIZDA VAR

Kişinin kendi kanı kullanılarak uygulanan gençlik iksiri ülkemizde de büyük ilgi gördü.Kan alma ve enjeksiyon ile gösterilen bu yöntem, düşük enfeksiyon riski ve ağrısız oluşu nedeniyle tercih ediliyor.

Daha Fazla Göster 04/01/2011 || 2016

GİZEMLİ DÜNYA: SUALTI

Değirmendere Sualtı Topluluğu (DESSAT) ve Kocaeli Üniversitesi Sualtı Topluluğu (KOUSAT) üyesi ayrıca Beden Eğitimi Ve Spor Yüksek Okulu (BESYO) 3.sınıf öğrencisi olan Mustafa Baykal ile dalış sporu hakkında söyleşi yaptık.

Daha Fazla Göster 03/01/2011 || 2015

Tanrı Kuşları Sevdiği İçin Ağaçları Yarattı İnsanlarsa Kafesleri

Tıp araştırmaları için önemli bir etik sorun oluşturan hayvan deneyleri konusu maalesef ülkemizde fazla tartışılmıyor.

Daha Fazla Göster 30/12/2010 || 2016

'Küreselleşen Güvenlik' İçin Füze Kalkanı Projesi

Büyük bir ilgiyle beklenen Kuzey Atlantik İttifakı'nın (NATO) Lizbon Zirvesi 19-20 Kasım 2010'da yapıldı.Türkiye'nin de dahil olduğu 28 üyenin 'evet' oyuyla yeni stratejik konsept kabul edildi.

Daha Fazla Göster 27/12/2010 || 2015

Güneşin Enerjisi Araçlara, Işığı İse Bilime Yansıyor

Enerji kaynakları ile ilgili çalışmalar, alternatif enerji kaynaklarının kullanımını yaygınlaştırıp ve bu alandaki teknolojik gelişmeleri artırarak topluma ve bilime katkı sağlıyor.

Daha Fazla Göster 29/11/2010 || 2016

Gençliğin Sesi Yükseliyor

Türkiye’de faaliyet gösteren gençlik merkezlerindeki genç sayısı son üç yılda gözle görülür bir artış sağladı.

Daha Fazla Göster 25/11/2010 || 2016