Cılızoğlu: 'Kitle iletişim araçları bireyi iç dünyasına hapsediyor'

 Yağmur Tanrıverdi 31/03/2010 GÜNCEL/ RÖPORTAJ & SÖYLEŞİ 3268
Kitle iletişim araçlarının insanların hayatlarını kolaylaştırmak, bilgiye kolay ulaşmak gibi faydalarının yanında, insanların sosyal hayatı, iletişimleri ve düşünceleri üzerindeki olumsuz etkileri de göz ardı edilemeyecek kadar çok.

Kitle iletişimi günümüzde en çok konuşulun, kitle iletişim araçlarının etkileri ise en az açıklığa kavuşturulan konu olarak karşımıza çıkıyor. Özellikle televizyon ve internet gibi kitle iletişim araçlarına ayrılan zamanın çokluğu düşünüldüğünde böyle bir sorgulamanın yersiz olmadığını anlamak mümkün oluyor. Kitle iletişim araçları kapsamında televizyon, gazete, radyo, internet, telefon vb. araçlar ve bu araçların günümüzde insanların hayatlarındaki yeri ve önemi düşünüldüğünde insanlar üzerindeki etkilerinin varlığı da kaçınılmaz bir gerçek.

Kitle iletişim araçları sayesinde bilgiyi, haberi çok kısa bir sürede geniş kitlelere ulaştırılıyor. Bu anlamda gerek bir ülkenin maddi-manevi gelişimi için, gerek bireyin, toplumun kendini geliştirmesi, bilgiye ve habere kolay ulaşması açısından önemi yadsınamaz. Peki günümüzde kitle iletişim araçlarının ne kadarı bilgiye ulaşmak amaçlı kullanılıyor?

Kitle iletişim araçlarının insanlar üzerindeki etkileri hakkında en çok sorulan soruları Kocaeli Üniversitesi İletişim Fakültesi Reklamcılık  Bölüm Başkanı Yrd. Doç. Dr. Gamze Yetkin Cılızoğlu cevapladı:

Kitle iletişim araçlarının hayatı kolaylaştırdığı bilinen bir gerçek; fakat bunun yanında insanları mekansal olarak uzaklaştırdığı dolayısıyla da kişiler arası iletişimi olumsuz etkilediği düşünülüyor bu konuda ne düşünüyorsunuz?

Kitle iletişim araçlarının insanların iletişimine etkisi büyük özellikle de en yaygını olan televizyonun. Buna iki açıdan bakarsak insanlar üzerinde hem olumlu hem de olumsuz etkileri vardır. Bir taraftan bireyler kendi gereksinimleri doğrultusunda kendilerini beslemiş oluyorlar ama olumsuz anlamda düşünüldüğünde ise insanların televizyon başında saatlerini geçirmesi insanları birbirinden uzaklaştırıyor, insanların ortak deneyim alanları azalıyor bunun beraberinde de yabancılaşma geliyor.

Kitle iletişim araçlarından en yaygını olan televizyon ve internetin insanların bakış açısına etkileri nelerdir?

Birincisi insanların hayal gücünü azaltıyor, insanları özgürleştiriyormuş gibi görünüyor; fakat aslında bir taraftan kısıtlıyor. Ciddi bir esareti var. İnternette ya da televizyonda görüntüler size her şeyi kendi çizmek istediği gibi anlatıyor. Örneğin insanlar kitap okuduklarında oradaki tasvirlerden kendi dünyalarına uygun anlamlar çıkarabiliyorlar yani iki insan aynı kitabı okuyup farkı farklı dekorlar çizebiliyorlar kafalarında. Ama televizyon ve internet açısından bakınca bizim beklentimizin önemi yok kendi beklentileri doğrultusunda insanların kafasında imaj yaratılıyor. İnsanlar sadece sığlaşmıyorlar sıradanlaşıyorlar da aynı zamanda. Herkesin öngörüsü, olaylara bakış açısı, yaratıcılığı çok benzer hale geliyor. Giyim, kuşam, makyaj v.b gibi.. yani tek tip insan ortaya çıkıyor.

Kitle iletişim araçlarının insanların sosyal hayatına etkileri nelerdir?

Nesil aslında bir takım etik değerlerle büyümüştür; fakat kitle iletişim araçları topluma yanlış gelen bir konuyu insanlara normalmiş gibi yansıtma gücüne sahip yani bir şeyi ne kadar çok görürse insan televizyonda internette vb. o ona o kadar normal gelmeye başlıyor bütün bunlar bireyin sosyal çevresi ile ilişkisini olumsuz etkiliyor, çevresine ayak uyduramamaya başlıyor insanlar. Örneğin sanal ortamın çok kullanılması insanların ilişkilerini aleni yaşamasına neden oluyor. Diğer taraftan da yine birey sanal ortamda a grubuna üye oluyor ve bunun ona sosyal statü getirdiğini düşünüyor bununla yetiniyor. Bu da insanları gerçek dünyadan uzaklaştırıyor ve sahte dünyada yaşamaya mahkum ediyor.

Televizyon ekranlarındaki görselliğin, özellikle de reklamların yaşam standartları bir olmayan kişileri bir sorgulamaya ittiği doğru mudur?

Satışı arttırmak için yapılan her türlü faaliyette aslında toplumla da dolaylı yoldan iletişim kuruluyor. Bunu yaparken topluma sürekli tüket, daha çok tüket, tüketerek var ol gibi ya da çok lüks bir mutfakta çekilen bir gıda ürünü reklamında bu ürünü satın aldığında  böyle iyi bir yaşam tarzını da elde edeceksin gibi mesajların verilmesi en başta etik değil. Ekonomik göstergelerle daha çok tüketerek mutlu olan bir toplum havası yaratılıyor bu da yaşam standartları bir olmayan insanları tabiki bir sorgulama içine itiyor.

Toplumumuzda insanlar kitle iletişim araçlarını ne kadar doğru kullanıyorlar?

Kitle iletişim araçları bilginin yayılımı, dağılımı, daha hızlı erişim gibi çok ciddi avantajlar sağlıyor; ama aynı zamanda bireyi iç dünyasına hapsediyor. Kitle iletişim araçlarına bağımlı hale gelen toplum bilgiyi kendisine aktaracak olan kanalları doğru kullanmamaya başlıyor. Örneğin gazete okumamaya başlıyor, kitap okumamaya başlıyor. Özellikle hem görsel hem işitsel olduğu için en yaygını olan televizyonda gördüğüyle yetiniyorlar ki bu da doğru kullanılmadığını gösteriyor.

Son olarak tüm bunlardan yola çıkarak, kitle iletişim araçları birebir irtibattan sonra aracı olmalıdır yani ikinci planda olmalıdır demek mümkün mü?

Bizim sorunumuz içerikle ilgili bu nedenle ikinci planda olmamalı fakat içeriği değiştirebiliriz. Özellikle gelişmekte olan bir ülke olarak toplumu bazı konularda bilinçlendirecek mesajlara gereksinimimiz var. Toplumu değiştirmeye yönelik olumlu bir tutum elde etmek amaçlı mesajlar verebiliriz. Örneğin çok izlenen bir dizi içinde küresel ısınma ile ilgili bir bilgi verebiliriz. Böylece popüler kültür ürünleri olan kitle iletişim araçlarının zararını azaltmış faydasını çoğaltmış oluruz.

Kategorisindeki diğer haberler

Kocaeli Kitap Fuarı Yoğun İlgiyle Devam Ediyor

Yoğun ilginin yaşandığı 9. Kocaeli Kitap Fuarı, üçüncü gününde söyleşiler ve imza etkinlikleri ile devam ettti.  Günün ilk söyleşisinde Yazar Mevlana İdris ve Salih Zengin okurlarla bir araya geldi.

Daha Fazla Göster 15/05/2017 || 183

Üniversite Tercih Fuarı 2'nci Gününde

EKET Fuarcılık tarafından düzenlenen ve dün başlayan  ‘Kocaeli Üniversite Tercih Günleri’, Kocaeli Uluslararası Fuar Merkezi’nde bugün de öğrencilere ve velilere kapılarını açtı.

Daha Fazla Göster 24/03/2017 || 223

“İpin Ucu Senin Elinde”

Sabah Gazetesi Eğitim Yazarı ve CNN Türk Program Yapımcısı Sait Gürsoy katıldığı Kocaeli Üniversite Tanıtım Günleri’nde liseli öğrencilerle buluştu. 

Daha Fazla Göster 23/03/2017 || 265

“Gazinin Onuru Madalyasıdır”

18 Mart Çanakkale Zaferi’nin 102’nci yıl dönümünde gazilerimizin hikayelerini merak ederek çıktık yola. Tabiki onları bir arada bulabileceğimiz ilk yerde Kocaeli Muharip Gaziler Derneği’nde bulduk kendimizi....

Daha Fazla Göster 18/03/2017 || 528

"Kadın İnsandır, Bizler İnsanoğlu"

  Kadının bir anlam ifade etmediği, ne kadar büyülü bir varlık olduğunun farkına varılmadığı bu çağda yaşıyor olmak belki de çoğumuz için en büyük kayıp. Ama şu bir gerçek ki ne kadar ez...

Daha Fazla Göster 08/03/2017 || 355

Erkek Masalarının Kadın Patronu

Son dönemde artan kadın cinayetleri, taciz ve tecavüz olayları umut kırıcı olsa da, kadınlar bir yerlerde hayata bağlanıyor, güçlü olduklarını her defasında gösteriyorlar. İzmit Yürüyüş Yolu'nda b...

Daha Fazla Göster 08/03/2017 || 433

Son Eklenen Haberler

En Çok Okunan Haberler